NIC O MNIE, BEZE MNIE -

PROGRAM MONITORINGU PRAWA LOKALNEGO W ZAKRESIE WYKORZYSTANIA ROZWIĄZAŃ PRAWNYCH W PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ OBYWATELI POŁĄCZONY Z KAMPANIĄ SPOŁECZNĄ.

TERMIN REALIZACJI:

1 sierpnia 2009 - 29 lipca 2011 r.

ŹRÓDŁO FINANSOWANIA:

Europejski Fundusz Społeczny
V Dobre Rządzenie
5.4.2 Rozwój Dialogu Obywatelskiego

CEL OGÓLNY PROJEKTU:

Wzmocnienie partycypacji obywateli w życiu publicznym i sprawowania nadzoru nad władzą.

CELE SZCZEGÓŁOWE:

• podniesienie poziomu edukacji obywatelskiej
• wzmocnienie narzędzi, które są wpisane w system prawa i zapewniają szeroki udział obywateli w rządzeniu gminą, nadzór nad nią i najlepiej realizują zasadę konstytucyjną ? pomocniczości - jednostki pomocnicze gminy oraz Programy Współpracy jst z ngo,
• monitoring prawa lokalnego w tym zakresie
• opracowanie rekomendacji do nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym.

ODBIORCY

Projekt adresowany jest do 4 grup odbiorców, wyodrębnionych ze względu na ich stopień zaangażowania w proces partycypacji społecznej, udziału w funkcjonowaniu jednostek pomocniczych gminy, zamieszkałych w miastach i wsiach. Szkolenia i debaty adresowane są między innymi do mieszkańców Gdańska. Kampania i konferencje to podjęcie krajowej dyskusji na temat roli i zadań jednostek pomocniczych gminy w procesie stanowienia prawa lokalnego i nadzoru obywatelskiego.

Grupy odbiorców

• I grupa - organizacje społeczne. Grupa najbardziej aktywnych obywateli, a mimo to nie znająca zasad działania samorządu, roli jaką mogą odgrywać obywatele w zakresie nadzoru nad funkcjonowaniem władzy. Z drugiej strony ze względu na swoją aktywność i konieczność podejmowania współpracy z administracją są najbardziej przygotowani do pełnienia roli strażniczych i pobudzania innych do aktywności społecznej.
• II grupa - urzędnicy, którzy na co dzień zajmują się współpracą z organizacjami społecznymi. Szkolenia i warsztaty dotyczyć będą zadań administracji w pobudzaniu aktywności obywateli i partycypacji społecznej, roli Programów Współpracy jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami i ich przedstawicieli w procesie jego stanowienia.
• III grupa - osoby indywidualne, w tym obecni przedstawiciele jednostek pomocniczych gminy.
• IV grupa - to szeroka grupa odbiorców. Zostanie ona zaproszona do udziału w debatach, spotkaniach konsultacyjnych, konferencjach. Do niej też adresowana będzie kampania medialna. Wielość działań ma za zadanie pobudzenie aktywności obywateli, podjęcie dyskusji na temat tożsamości, a za tym i odpowiedzialności za swoją osiedlę, dzielnicę, gminę.

DZIAŁANIE 1 Badania i analizy

Badanie I

Przepisy prawa krajowego pozwalają na dużą swobodę w regulacji trybu powołania, wysokości finansowania i zadań jpg przez gminy. W kraju przyjęte są różne rozwiązania. Dzięki przeprowadzonemu badaniu chcemy określić w jakim zakresie jpg spełniają funkcję nadzoru nad administracją, ułatwiają dostęp obywateli do informacji publicznej i najlepiej pobudzają partycypację obywateli w rządzeniu. Wynikiem badania będą rekomendacje do zmian w ustawie o samorządzie gminnym. Zostaną one zaprezentowane w raporcie, na konferencji i stronie www. Nieprzeprowadzenie powyższej analizy byłoby odkrywaniem na nowo rozwiązań już wypracowanych w skali kraju. Będzie to również monitoring prawa lokalnego. Szczegółowa koncepcja metodologii badań zostanie opracowana po dokonaniu wyboru osoby prowadzącej. W naszym zamyśle opierać się ona będzie o kwerendę rozwiązań w prawie lokalnym z podziałem na środowiska wiejskie i miejskie, ze względu na specyfikę poszczególnych grup. Kwerenda zostanie uzupełniona wywiadami z osobami zaangażowanymi w działania jpg. Dobór gmin do badań zostanie określony po dokonaniu wstępnej analizy funkcjonujących rozwiązań. Badanie obejmie nie mniej niż 50 gmin miejskich i 50 wiejskich. Uwzględni ono najlepsze i najgorsze rozwiązania w tym zakresie.

Badanie II

Przyczyną braku partycypacji obywateli jest niedostosowanie podziału na jednostki pomocnicze gminy do utożsamiania się obywateli ze swoim terytorium. Analiza pomoże określić czynniki jakie wpływają na identyfikowanie się mieszkańców z dzielnicą. Pomoże to wypracować metodę wskazującą, jakie czynniki należy uwzględniać, aby wydzielone jpg spełniały swoje zadania. Badanie zakończy się opracowaniem mapy podziału Miasta Gdańska na jednostki pomocnicze. Mapa może być podstawą do konsultacji społecznych na temat nowego podziału Gdańska na jpg. Wypracowane narzędzie będzie uniwersalne i możliwe do wykorzystania w innych gminach. Szczegółowa koncepcja badania zostanie opracowana po wyborze wykonawcy. W założeniach badanie ma opierać się o analizę dokumentów (obecny podział miasta na różne jednostki: rejony szkół, dzielnice, zespoły pracy socjalnej, funkcjonowanie komunikacji miejskiej, okręgi wyborcze itp), ankiety i wywiady indywidualne z mieszkańcami w zakresie ich aktywności, wywiady grupowe z działającymi grupami społecznymi (ngo, rady dzielnic itp). Grupa badawcza składać się będzie z osób indywidualnych, ngo, administracji.

Ekspertyzy prawne

Aby wypracować nowe rozwiązania prawne niezbędne są ekspertyzy. W toku projektu zrealizowane zostaną dwie. Pierwsza będzie dotyczyła obecnie przyjętych rozwiązań, tezy do niej powstaną podczas debaty. Pozostałe wynikną z debat i wcześniejszych ekspertyz. Projekt zakończy opracowanie rekomendacji na temat funkcjonowania JPG do ustawy.

DZIAŁANIE 2 - Akademia Społeczeństwa Obywatelskiego

Objęci zostaną nimi przedstawiciele administracji, ngo, osoby niezrzeszone zainteresowane sprawowaniem społecznego nadzoru nad działaniami administracji publicznej, radni jpg.

Kurs I Forum Pełnomocników - dla urzędników, którzy na co dzień zajmują się współpracą z organizacjami społecznymi i zadaniem ich jest ułatwianie pozyskiwania informacji o funkcjonowaniu administracji.

Odbędą się 2 edycje kursów Akademii Społeczeństwa Obywatelskiego, każdy obejmie 44 h i uczestniczyć w niej będzie 20 osób. Szkolenia dotyczyć będą zadań administracji w pobudzaniu aktywności obywateli i partycypacji społecznej, roli programów współpracy jst z ngo i przedstawicieli ngo w procesie jego stanowienia.

Kurs II - organizacje społeczne, ngo - odbędą się 2 edycje kursów po 44 h szkoleniowych i 20 uczestników. Tematy szkolenia - zadania własne jst, proces stanowienia prawa, rola i zadania jpg, zadania strażnicze organizacji, zakres dostępu do informacji publicznej, monitorowania procesu powstawania i wydatkowania środków z budżetu gminy.

Kurs III dla przedstawicieli jpg. Tematy szkolenia są podobne jak w kursach dla ngo, z uwypukleniem zadań i roli jpg oraz procedur związanych z wydatkowaniem środków publicznych. Ze względu na to, że dla społeczności lokalnych ważne są sprawy z zakresu integracji społecznej, ładu przestrzennego i edukacji na ten zakres zadań gminy położony zostanie szczególny nacisk. Odbędą się 2 edycje kursów, uczestnikami 1 edycji będą osoby z terenów miejskich, edycji 2 osoby z terenów wiejskich (rady sołeckie, sołtysi) Każdy kurs będzie realizowany przez 44h i uczestniczyć w nim będzie 15 osób.

DZIAŁANIE 3 Kampania społeczna

Kampania w mediach. Zaplanowanych jest 38 audycji radiowych i 38 tekstów sponsorowanych w prasie lokalnej. Audycje zostaną wyemitowane w Radiu Plus. Artykuły ukażą się w prasie lokalnej (w tym dzielnicowej, powiatowej) Dzięki mediom uda się nam dotrzeć do szerokiej grupy odbiorców. Materiały będą informować o zadaniach własnych gminy, roli obywateli w nadzorze nad jst, zakresie dostępu do Informacji publicznej, praw obywateli.

Kampania społeczna - Konferencje

• Pierwsza - będzie prezentacją przeprowadzonych badań oraz wymianą doświadczeń różnych jst i ngo w zakresie funkcjonowania jpg oraz rozwiązań przyjętych w programach współpracy jst z ngo. Zakończy ją wypracowany projekt rekomendacji w zakresie funkcjonowania jpg, w tym wniosków do nowych rozwiązań ustawowych. Dyskusja toczyć będzie się dalej na forum internetowym.
• Druga - będzie podsumowaniem projektu, prezentacją ekspertyz prawnych, wyników dyskusji na forum rekomendacji do zmian w ustawie o samorządzie gminnym wzmacniających rolę jgp w procesie partycypacji obywateli w rządzeniu i sprawowaniu przez nich nadzoru nad administracją.

Kampania społeczna - Konsultacje społeczne.

Konsultacje odbędą się na terenach wiejskich i miejskich. W obszarach wiejskich współpracować będziemy z Gminą Malbork, z którą obecnie realizujemy projekt oraz Stowarzyszeniem EKOInicjatywa z Kwidzyna. Grupa odbiorców to w szczególności koła gospodyń i sołtysi. Konsultacje dotyczyć będą podobnych zagadnień jak debaty, ale w odniesieniu do konkretnego obszaru, w ich toku zostaną uwzględnione nowe mechanizmy - inicjatywa lokalna (z ustawy o opp) oraz fundusz sołecki (ustawa o funduszu sołeckim).

Kampania społeczna - debaty adresowane są do szerokiego grona. Mają zadanie pobudzenia rozwoju społecznego gmin. Część odbędzie się w siedzibie Fundacji w Gdańsku. Debaty będą dotyczyły między innymi dostępu do informacji publicznej, roli obywateli w procesach decyzyjnych, roli i zadań jpg, prowadzenia monitoringu stanowienia prawa lokalnego. Debaty będą miały charakter debat oksfordzkich czyli uwzględniających stanowiska za i przeciw.

Media będą towarzyszyć debatom i konsultacjom przekazując relacje z ich przebiegu. Informacje będą uwzględniały specyfikę terenów wiejskich i miejskich.

Kampania społeczna - publikacja. Publikacja ukaże dorobek projektu w zakresie pobudzania aktywności społecznych i udziału obywateli w działaniach strażniczych. Publikacja będzie adresowana zarówno do przedstawicieli jst jak i obywateli. Będzie ona swego rodzaju instrukcją jak się zorganizować, jakie działania można podejmować.

DZIAŁANIE 4 Raporty Finansowe

Fundacja prowadzi monitoring wydatkowania środków jst woj. pomorskiego na działania ngo. W roku 2009 i 2010 odbędzie się również takie badanie. Obejmuje ono gminy i powiaty Raport będzie składał się z 2 części - wysokość finansowanie ngo i wysokość finansowania jpg.